Howard Marks’ın Piyasa Döngülerini Yönetmek kitabında anlattığı en önemli gerçeklerden biri şudur:
Piyasalar doğrusal hareket etmez.
Onlar döngüler halinde hareket eder.
Ekonomi büyür, sonra yavaşlar.
Piyasalar yükselir, sonra düşer.
İyimserlik zirveye çıkar, ardından yerini korkuya bırakır.
Ve bu döngüler sürekli tekrar eder.
Ancak bu döngüler mekanik değildir. Her biri farklı sebeplerle, farklı hızlarda ve farklı yoğunlukta gerçekleşir. Marks’a göre yatırımcının görevi bu dalgaların neden oluştuğunu anlamaktır.
Fiyatları Belirleyen İki Temel Güç
Marks fiyat hareketlerinin temelde iki unsur tarafından belirlendiğini söyler:
- Temel veriler (fundamentals)
- Yatırımcı psikolojisi
1. Temel Veriler
Temel veriler dediğimiz şeyler aslında oldukça basittir:
- şirket kazançları
- nakit akışı
- ekonomik büyüme
- finansmana erişim
- kârlılık trendleri
Ekonomi büyüdüğünde şirket kârları artar.
Kârlar arttığında şirketlerin değeri yükselir.
Bu, piyasaların rasyonel tarafıdır.
Ancak piyasa sadece bundan ibaret değildir.
2. Yatırımcı Psikolojisi
İkinci güç ise çoğu zaman daha belirleyicidir:
İnsan psikolojisi.
Yatırımcıların:
- iyimserliği
- korkusu
- risk iştahı
- sürü psikolojisi
fiyatların gerçek değerlerden ciddi şekilde sapmasına neden olur.
İşte tam bu noktada piyasa döngüleri oluşur.
Aşırı iyimserlik dönemlerinde yatırımcılar riskleri görmezden gelir.
Aşırı korku dönemlerinde ise en iyi varlıklar bile ucuz fiyatlara satılır.
Marks’ın anlatmak istediği şey şu:
Piyasayı anlamak istiyorsanız sadece ekonomiyi değil insan psikolojisini de anlamak zorundasınız.
Yatırımcının Asıl Görevi
Marks’a göre yatırımcının işi aslında oldukça basittir:
Bugünkü fiyatları analiz etmek ve gelecekte nasıl değişebileceğine dair bir görüş oluşturmak.
Ancak bu basit görünen görev pratikte son derece zordur.
Çünkü yatırımcıların çoğu döngülerin ortasında gerçekliği kaybeder:
- yükseliş sırasında herkes sonsuza kadar yükseleceğini düşünür
- düşüş sırasında ise herkes dünyanın sonunun geldiğine inanır
Oysa tarih bize sürekli aynı şeyi gösterir:
Her aşırı iyimserlik bir gün sona erer.
Her aşırı korku ise yeni fırsatlar yaratır.
Sonuç
Piyasada başarılı olmak için mükemmel tahminler yapmanız gerekmez.
Ama şu üç şeyi anlamanız gerekir:
- Piyasalar döngüseldir
- Fiyatları hem temel veriler hem psikoloji belirler
- Aşırı iyimserlik ve aşırı korku yatırım fırsatlarını yaratır
Howard Marks’ın en önemli mesajı da budur:
Yatırımda başarı, döngülerin neresinde olduğunuzu doğru okuyabilme yeteneğidir.
Günlük piyasa değerlendirmeleri, portföy güncellemeleri ve risk yönetimi üzerine düşüncelerimi Telegram kanalımda daha sık paylaşıyorum.
Takip etmek isteyenler için: t.me/hakan_akis